preloader
label
label
Eng
Menu

24.09

“Phải lòng” với loại rượu ngô Na Hang

Na Hang là một huyện nằm ở phía Bắc của Tuyên Quang. Nổi tiếng với những cảnh đẹp hoang sơ và đặc sản nổi tiếng như rượu ngô Na Hang, thịt lợn đen, thịt trâu được tẩm ướp gác trên bếp củi, cá sông Gâm… 
Ở bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu tới quý vị nguồn gốc rượu ngô; Cách nấu và những điều kỳ lạ trong quá trình nấu rượu ngô nhé. 

 

ĐÔI NÉT VỀ “MẢNH ĐẤT MẸ” CỦA RƯỢU NGÔ

Việt Nam hiện có 54 dân tộc anh em. Mỗi dân tộc lại có những nét văn hóa khác nhau được thể hiện qua lối sống, trang phục, tập tục và đặc biệt là ẩm thực. Trong đó, người Tày sinh sống ở Na Hang thuộc Tuyên Quang cũng có nét ẩm thực đậm nét truyền thống riêng. Ví dụ như cách pha trà sau bữa ăn, ăn xôi nếp thay vì cơm tẻ; Các món ăn đặc trưng thường có vị chua, vị đắng và rượu đãi khách ngày tết hay các dịp quan trọng thường là rượu ngô. Nếu bạn đã từng một lần làm khách ở các gia đình dân tộc Tày chắc hẳn bạn sẽ không thể quên được hương vị thơm ngon, nồng say của loại rượu đặc sản Na Hang này. 

 

 

Na Hang ở Tuyên Quang.

 

KHÁM PHÁ BÍ QUYẾT “NỔI TIẾNG” CỦA RƯỢU NGÔ ĐẾN TỪ NA HANG

Tạo men ủ rượu

Rượu ngô đến từ mảnh đất Na Hang không chỉ đơn giản là làm từ những hạt ngô vàng. Để sản xuất ra những giọt rượu ngô hảo hạng, đặc biệt thơm ngon, người Tày đã phải sử dụng nhiều nguyên liệu quý. Cũng như quy trình chế biến rượu tỉ mỉ. Rượu ngô của Na Hang được ủ bằng một loại men lá. 

 

Men lá này được làm từ các loại rễ và lá cây rừng. Tất cả được rửa sạch và phơi khô trước khi cho vào hũ nước lã ngâm cho đến khi thật ngấm. Sau đó dùng bột gạo cùng giềng đã giã nhỏ hòa với thứ nước này tạo thành một hỗn hợp sền sệt. Cuối cùng là nặn thành từng viên men vừa phải đặt trên các trấu sạch. 

 

Cách xử lý ngô

Đó mới chỉ là quy trình để tạo ra thứ men ủ rượu mà thôi. Quy trình để tạo ra thức uống cay nồng của Na Hang cũng là cả nghệ thuật đòi hỏi kinh nghiệm của người nấu. 

 

 



Một cô gái người Tày đang nấu ngô.

 

Đầu tiên, cần phải phơi thật khô ngô nếp nương. Rồi đưa vào nồi nước nấu cho đến khi hạt ngô nếp nở bung và bị nứt thành 3 cạnh. 

Lấy ngô vừa đun rải lên cót thành các lớp mỏng để hơi nước bay bớt đi. Trong khi chờ đợi ngô nếp nguội, người nấu rượu sẽ giã men thành bột nhỏ. Rồi rắc lên ngô khi mà chúng còn một chút ấm, đánh đều để ủ. 

Theo các thợ nấu rượu lâu năm, 300g men tương ứng với 10kg là tỷ lệ vàng để tạo ra những giọt rượu ngon. Trong quá trình ủ phải chú ý tới nhiệt độ ủ có ổn định không. Nếu trời lạnh cần phải sử dụng các biện pháp che đậy phù hợp. Trong khâu ủ men này, rắc men khi nào cũng là điểm đáng lưu ý. Nếu rắc lúc ngô vẫn còn nóng quá sẽ khiến rượu bị chua. 

 

Ủ ngô và men

Ngô ủ với men trong vòng 2 ngày 2 đêm sẽ có mùi thơm. Khi đó sẽ được đưa vào dụng cụ chứa (thường là chum, vại) để ủ. Sau 15 – 20 ngày, hỗn hợp ngô ủ sẽ được đem ra để nấu và chưng cất lấy rượu. Cách nấu rượu của người Tày là nấu cách thủy. Họ dùng một loại chõ bằng gỗ rừng, loại gỗ này có kết cấu mềm, dẻo như loại cây muồng. Ưu điểm khi sử dụng loại gỗ này để nấu rượu là nấu nhiều lần mà không tạo mùi gỗ. Không ảnh hưởng đến độ ngon cũng như mùi thơm của rượu. 

 

Việc nấu rượu cũng không hề dễ. Ngọn lửa phải đều và đủ lớn để tạo hơi nước đều thoát lên phía trên. Điều này có nghĩa là củi phải tốt và dễ cháy. Để thu được rượu ngon, người nấu phải kiểm tra độ của rượu thường xuyên. 400 độ là rượu ngon, dưới 270 thì rượu không còn lấy được nữa. Trung bình 10kg ngô nếp sẽ tạo ra 5 đến 6 lít rượu ngô Na Hang, lý tưởng nhất là tạo ra 8 lít rượu. 

 

 

Rượu sau khi đã được chưng cất có thể đóng chai đem bán.

 

NHỮNG ĐIỀU KIÊNG KỴ “KỲ LẠ” CỦA NGƯỜI TÀY

Dù là rượu ngô hay các loại rượu khác thì người Tày cũng có những kiêng kỵ khi nấu rượu. Những người vừa đi đám ma hay đi đỡ đẻ sẽ không được phép sờ, thậm chí là nhìn vào rượu. Phụ nữ sau sinh phải kiêng 40 ngày mới được động chạm vào rượu. Một mẹo rất kỳ lạ để tránh hỏng rượu là khi nấu, người Tày sẽ cho một con dao đã cũ vào bếp lửa. Phòng khi nào có người kỵ chẳng may đến xem hay hỏi han thì người nấu rượu sẽ rút dao ra khỏi bếp và cắm vào cạnh bếp. 

 

Như các bạn có thể thấy, quy trình nấu rượu ngô Na Hang vô cùng tỉ mỉ và nghiêm ngặt, nguyên liệu cũng rất đặc biệt. Có lẽ, vì lý do đó mà những giọt rượu ngô ở đây luôn làm đắm say lòng người. Nếu đã nếm thử một lần sẽ không bao giờ quên được hương vị nồng cay đó. 

 

Và Tuyên Quang không chỉ có rượu ngô Na Hang là niềm tự hào. Mà còn nhiều loại rượu quý khác như rượu chuối hột của vùng làng nghề 9 Chum cũng rất nổi tiếng với người sành rượu. Để tham khảo thêm các thông tin về các loại rượu ngon trên các vùng miền mời các bạn ghé qua website: ruou9chum.com. Để được cập nhật thêm thông tin và thưởng thức những ly rượu ngon và đảm bảo.